Złoto

Dlaczego gram złota w małej sztabce kosztuje więcej niż w dużej?

Gram złota w małej sztabce jest droższy, bo koszt wyprodukowania, zabezpieczenia i sprzedaży sztabki niewiele zależy od jej masy, a rozkłada się na mniejszą liczbę gramów. W sztabce jednogramowej ta stała dopłata obciąża jeden gram, w stugramowej sto. Różnica w cenie za gram bywa więc znaczna, mimo że w obu przypadkach kupujesz to samo złoto próby 999,9. Ten artykuł wyjaśnia, z czego wynika dopłata, jak zmienia się wraz z gramaturą i kiedy mała sztabka mimo wszystko jest dobrym wyborem.

Spis treści

  1. Co to jest premia i dlaczego jej wysokość zależy od masy sztabki?
  2. Z jakich kosztów składa się premia?
  3. Jak zmienia się premia w zależności od gramatury?
  4. Mała sztabka przy sprzedaży: cena odkupu i spread
  5. Kiedy mała sztabka jest dobrym wyborem?
  6. Jak ograniczyć koszt zakupu małych ilości złota
  7. Jak wybrać gramaturę sztabki?
  8. Najczęściej zadawane pytania

Co to jest premia i dlaczego jej wysokość zależy od masy sztabki?

Premia to kwota, o którą cena sztabki przewyższa wartość zawartego w niej czystego złota. Wartość kruszcu wyznacza cena spot, czyli bieżąca cena złota na rynku hurtowym przeliczona na złote. Premia pokrywa wszystko, co trzeba zrobić, aby z hurtowej sztabki powstał gotowy produkt dla inwestora indywidualnego.

Punktem wyjścia są sztabki w standardzie London Good Delivery. Według specyfikacji London Bullion Market Association taka sztabka zawiera od 350 do 430 uncji trojańskich czystego złota, czyli mniej więcej od 10,9 do 13,4 kg. To w tej skali ustalana jest światowa cena złota. Aby powstała sztabka jednogramowa, rafineria musi przetopić kruszec, przygotować z niego blachę lub wlewek, wyciąć, wybić, sprawdzić, zapakować i opisać tysiące małych egzemplarzy.

Większość tych czynności kosztuje podobnie przy sztabce jednogramowej i stugramowej. Kontrola jakości, blister, certyfikat, numer seryjny i obsługa sprzedaży to koszty stałe w przeliczeniu na sztukę. Dlatego udział premii w cenie spada wraz ze wzrostem masy sztabki.

Z jakich kosztów składa się premia?

Na premię składa się kilka elementów. Część z nich jest niemal stała dla każdej sztabki, część rośnie proporcjonalnie do masy.

  • Produkcja. Wybicie lub odlanie sztabki, nadanie jej kształtu, wytłoczenie oznaczeń i wzoru. Przy sztabkach bitych dochodzi koszt matryc i precyzyjnego cięcia.
  • Kontrola jakości. Ważenie, sprawdzenie próby i wyglądu każdego egzemplarza.
  • Opakowanie i dokumentacja. Zabezpieczający blister, certyfikat z numerem seryjnym, czasem dodatkowe zabezpieczenia przed podrobieniem.
  • Logistyka. Transport wartościowy, ubezpieczenie, magazynowanie.
  • Marża sprzedawcy. Koszt prowadzenia sprzedaży, obsługi klienta i utrzymania zapasu różnych gramatur.

Gdyby wszystkie te koszty rozłożyć na sztabkę jednogramową, stanowiłyby dużą część jej ceny. Przy sztabce kilogramowej są niemal niezauważalne w przeliczeniu na gram.

Jak zmienia się premia w zależności od gramatury?

Zależność jest prosta: im większa sztabka, tym niższa premia liczona w procentach wartości kruszcu. Poniższe zestawienie pokazuje, jak zmieniają się koszt, elastyczność i zastosowanie poszczególnych gramatur.

Gramatura Premia w przeliczeniu na gram Elastyczność przy sprzedaży Typowe zastosowanie
Poniżej 1 g Bardzo wysoka Bardzo duża Upominki, pamiątki
1-5 g Wysoka Duża Prezenty, pierwsze zakupy, bardzo małe budżety
10-20 g Umiarkowana Dobra Regularne zakupy, rozsądny kompromis
1 uncja (31,1 g) i 50 g Niska Średnia Podstawa portfela inwestycyjnego
100-250 g Bardzo niska Ograniczona Większe kwoty, długi horyzont
500 g i 1 kg Najniższa Mała, sprzedaż tylko w całości Duże portfele, lokowanie znacznych kwot

W ofertach dużych europejskich dystrybutorów można spotkać sztabki poniżej grama z premią przekraczającą połowę wartości kruszcu, podczas gdy przy sztabkach 250 g premia spada do około jednego procenta. Dokładne wartości zmieniają się wraz z popytem i dostępnością, ale proporcja jest zawsze podobna.

Czy sztabka lana jest tańsza od bitej?

Przy tej samej masie zwykle tak. Sztabki lane powstają przez odlanie płynnego złota do formy, co jest prostszym procesem. Sztabki bite wycina się i wytłacza z walcowanej blachy, dzięki czemu mają gładką powierzchnię i dokładnie zachowane wymiary. Najmniejsze sztabki są niemal zawsze bite, więc różnica w technologii również podnosi ich koszt.

Jak samodzielnie policzyć premię w przeliczeniu na gram?

Obliczenie zajmuje minutę i pozwala porównać dowolne sztabki. Potrzebujesz trzech informacji: ceny sztabki, jej masy oraz bieżącej ceny jednego grama złota w złotych, którą wielu sprzedawców publikuje na stronie lub podaje na zapytanie.

  1. Podziel cenę sztabki przez jej masę w gramach. Otrzymasz cenę jednego grama w tej konkretnej sztabce.
  2. Od wyniku odejmij bieżącą cenę grama czystego złota. Różnica to premia na gram.
  3. Podziel premię na gram przez cenę grama czystego złota i pomnóż przez 100. Otrzymasz premię w procentach.

Powtórz obliczenie dla kilku gramatur w tej samej chwili, bo cena złota zmienia się w ciągu dnia. Zestawienie od razu pokaże, od jakiej masy premia przestaje istotnie spadać i gdzie leży najkorzystniejszy dla ciebie kompromis między ceną a elastycznością.

Mała sztabka przy sprzedaży: cena odkupu i spread

Wyższa premia przy zakupie to nie jedyny koszt małych sztabek. Przy sprzedaży skup płaci zwykle cenę zbliżoną do wartości samego kruszcu lub nieco niższą. Premia zapłacona przy zakupie najczęściej nie wraca, więc im była wyższa, tym bardziej cena złota musi wzrosnąć, abyś wyszedł na zero.

Różnicę między ceną zakupu a ceną odkupu nazywa się spreadem. Przy sztabkach jednogramowych bywa kilkukrotnie wyższa niż przy sztabkach uncjowych lub stugramowych. Dla osoby, która chce trzymać złoto kilkanaście lat, to mniejszy problem. Dla kogoś, kto planuje sprzedaż za rok lub dwa, wysoki spread może zjeść cały zysk z ewentualnego wzrostu ceny.

Warto też pamiętać o terminie podatkowym. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d ustawy o PIT sprzedaż złota przez osobę prywatną po upływie pół roku liczonego od końca miesiąca zakupu nie jest źródłem przychodu. Termin liczy się osobno dla każdej sztabki.

Kiedy mała sztabka jest dobrym wyborem?

Wyższa cena za gram nie oznacza, że małe sztabki są złym zakupem. Sprawdzają się w kilku konkretnych sytuacjach:

  • Prezent. Sztabka jedno lub kilkugramowa w eleganckim opakowaniu jest popularnym upominkiem z okazji chrztu, komunii, ślubu czy urodzin. Tu liczy się wartość symboliczna i trwałość.
  • Mały budżet. Gdy dostępna kwota nie wystarcza na większą sztabkę, mała pozwala zacząć oszczędzać w złocie od razu.
  • Możliwość sprzedaży części złota. Kilka mniejszych sztabek pozwala w razie potrzeby sprzedać tylko tyle kruszcu, ile potrzebujesz, zamiast całej dużej sztabki.
  • Długi horyzont. Przy kilkunastoletnim trzymaniu złota wyższa premia rozkłada się na wiele lat i ma mniejsze znaczenie dla końcowego wyniku.

Sprawdź również: Czy powinienem kupić złote monety frakcyjne?

Jak ograniczyć koszt zakupu małych ilości złota

Jeśli budżet nie pozwala na duże sztabki, i tak można zmniejszyć łączną premię. Najczęściej stosowane sposoby to:

  1. Odkładanie na większą gramaturę. Zamiast kupować co miesiąc sztabkę jednogramową, można przez kilka miesięcy odkładać pieniądze i kupić jedną sztabkę 10 g lub 20 g.
  2. Wybór sztabek lanych zamiast bitych tam, gdzie są dostępne w potrzebnej masie.
  3. Porównywanie ceny za gram, a nie ceny sztabki. Dzielenie ceny przez masę czystego złota od razu pokazuje różnice między ofertami.
  4. Pytanie o cenę odkupu. Niska premia przy zakupie i niski spread przy sprzedaży to dwa osobne parametry, oba warto znać przed zakupem.
  5. Unikanie sztabek o charakterze kolekcjonerskim, jeśli celem jest inwestycja. Ozdobne wzory i limitowane serie podnoszą premię, a skup zwykle wycenia je jak zwykły kruszec.

Mała sztabka czy moneta frakcyjna?

Alternatywą dla małych sztabek są monety bulionowe o masie 1/10 lub 1/4 uncji. Również mają wyższą premię niż monety uncjowe, ale są rozpoznawalne na całym świecie i często łatwiej je sprzedać. Monety bulionowe spełniające warunki art. 121 ustawy o VAT, czyli między innymi o próbie co najmniej 900 tysięcznych i wybite po 1800 roku, są zwolnione z VAT tak samo jak sztabki.

Jak wybrać gramaturę sztabki?

Mała sztabka jest droższa za gram, bo koszty produkcji, opakowania i sprzedaży są podobne dla każdej sztuki, a rozkładają się na mniej kruszcu. Duża sztabka jest najtańsza w przeliczeniu na gram, ale można ją sprzedać tylko w całości. Najrozsądniejszym wyborem dla większości osób jest połączenie obu podejść: podstawę oszczędności budować ze sztabek 20 g, uncjowych lub większych, a kilka mniejszych trzymać na wypadek potrzeby sprzedaży części złota. Sztabki jednogramowe najlepiej sprawdzają się jako prezent.

Jeśli zastanawiasz się, jaka gramatura będzie dla ciebie najkorzystniejsza, sprawdź ofertę złota inwestycyjnego Mennicy Krakowskiej. Porównaj ceny różnych sztabek w przeliczeniu na gram i dobierz zestaw, który łączy niską premię z możliwością sprzedaży części kruszcu. Przed zakupem zapytaj też o zasady odkupu wybranych produktów.

Najczęściej zadawane pytania

Czy opłaca się kupować sztabki złota 1 g?

Jako inwestycja są najdroższą formą złota w przeliczeniu na gram, więc przy krótkim horyzoncie opłacają się najsłabiej. Sprawdzają się jako prezent, pierwsza próba oszczędzania w złocie lub uzupełnienie większych sztabek.

Jaka gramatura sztabki złota jest najlepsza na inwestycję?

Dla większości inwestorów indywidualnych dobrym kompromisem są sztabki od 20 g do 100 g, w tym uncjowe. Mają niską premię i nadal pozwalają rozłożyć oszczędności na kilka egzemplarzy.

Ile wynosi premia przy sztabce złota?

Zależy od masy, producenta i bieżącego popytu. Przy sztabkach poniżej grama może przekraczać połowę wartości kruszcu, a przy sztabkach kilkusetgramowych spada do około jednego procenta lub mniej.

Czy przy sprzedaży małej sztabki odzyskam premię?

Zwykle nie. Skup wycenia sztabkę na podstawie wartości czystego złota, a premia zapłacona przy zakupie w większości przepada. Dlatego małe sztabki wymagają dłuższego trzymania, aby inwestycja przyniosła zysk.

Czy wszystkie sztabki o tej samej masie kosztują tyle samo?

Nie. Cenę różnicuje producent, technologia wykonania, opakowanie i polityka cenowa sprzedawcy. Sztabki z rafinerii z listy Good Delivery LBMA są najłatwiej rozpoznawane przy sprzedaży.

Czy od małych sztabek złota płaci się VAT?

Nie, jeśli mają próbę co najmniej 995 tysięcznych. Wówczas są złotem inwestycyjnym w rozumieniu art. 121 ustawy o VAT, niezależnie od masy.

Zobacz również